Móst mjez Łužicu a Wołtawu: Studowacy geografije Karloweje uniwersity Praha na Serbskim gymnaziju Budyšin
Štwórtk, 25. junija 2026, smědźeše Serbski gymnazij Budyšin wosebity wopyt witać: Skupina 23 studowacych druheho studijneho lěta geografija přirodowědneje fakulty Karloweje uniwersity Praha činješe we wobłuku swojeje geologiskeje ekskursije staciju w Budyšinje. Přewodźeli su jich docent RNDr. Tomáša Matějček, kiž so dawno za serbski lud a jeho kulturu zajimuje.
Studowacy přebywachu tydźeń ze slědźerskimi dźěłami w Liberecu a wokolinje; Budyski wopyt bě jako na kulturu a na rum so poćahowace wudospołnjenje geologiskich wobsahow planowany. Najebać dlěše zapozdźenje dóńdźe Praska skupina dobreje nalady na Serbskim gymnaziju, hdźež bu wot čěskeje wuknjenskeje skupiny 10. lětnika wutrobnje přijimana. Naše šulerki a šulerjo předstajichu swojim hosćom w powerpoint-prezentaciji Budyšin, region a Serbski gymnazij a skićachu z tym prěni dohlad do wosebitosćow dwurěčneje kubłanskeje krajiny.
Po tym slědowachu zeznawanske hry, při kotrychž móžachu wšitke wobdźělnicy a wobdźělnicy mjena tamnych nazwučować a zadźěwkowe prohi wottwarić. Po tym dźěše w měšanych małych skupinach – z Budyskimi a Praskimi studowacymi – na šulsku rallye. Naše šulerki a naši šulerjo wodźachu swojich hosći po twarjenju, rozłožowachu fachowe rumnosće a wosebitosće wšědneho šulskeho dnja a wužiwachu při tym intensiwnje swoje znajomosće čěšćiny, hdys a hdys podpěrane přez jendźelšćinu. Tak sta so šula sama ze wuknjenskej a zetkawanskej rumnosću.
Jedyn wjeršk programa bě zhromadna reja: K jednej čěskej Mazurce a serbskemu spěwej „Šewc“ dožiwichu hosćo serbsku kulturu posłownje „na swójskim ćěle“. Hudźba a pohib stworištej při tym njenanuzowanu atmosferu, w kotrejž hodźachu so kulturne rozdźěle a zhromadnosće hrajkajo wotkrywać.
Najebać lěćne temperatury přizamkny so dźělej šule měšćanska rallye po Budyskim centrumje. Zaso w małych skupinkach wuslědźichu studowacy dwanaće stacijow w starym měsće, rozrisachu nadawki, pytachu detaile na twarjenjach a rozestajachu so ze stawiznami, zajimawostkami a wosebitosćemi Budyšina. Tak nasta žiwy wobraz města jako kulturneho a historiskeho zwjazowanišća mjez Serbami, Němcami a Čechami.
Po wutrobnym rozžohnowanju z našimi šulerkami a šulerjemi a krótkim posylnjenju wjedźeše puć Praskeje skupiny dale do Serbskeho domu. Tam předstaji šefredaktor serbskeho dźěćaceho časopisa Płomjo, knjez Pětr Šołta, w čěskej rěči zarjadnišćo, jeje institucije a wosebje swoje dźěło na časopisu. Studowacy wužichu składnosć k mnohim prašenjam – nic jenož k redakciji Płomjenja, ale tež k přichodej Serbow, k situaciji serbskeje rěče a k aktualnym wužadanjam mjeńšiny.
Poslednja stacija oficialneho programa bě Serbski institut. Tu su studowacych witali wot čěskeho wědomostnika knjeza Kryštofa Peršína, kotryž předstaji stawizny instituta, jeho slědźerske projekty a dźěłowe wobłuki. Z tym dóstachu hosćo fundowany dohlad do wědomostneje zaběry ze serbskej rěču, kulturu a stawiznami.
Po tym zwosta studowacym hišće chwile, Budyšin indiwidualnje wuslědźić, prjedy hač so nawječor do Libereca nawróćichu.
Bě to za naš gymnazij wulka česć, studowacych renoměrowaneje Karloweje uniwersity Praha witać směć. Za našich wuknjacych, kotřiž čěšćinu jako cuzu rěč podkładuja, bě tutón dźeń zdobom jónkrótna składnosć, swoje rěčne znajomosće w realnych komunikaciskich situacijach nałožować, nowe kontakty nawjazać a dožiwić, kak žiwe a inspirěrowace móžeja zetkanja w srjedźoeuropskim kubłanskim rumje być.
PhDr. Jana Štillerová
